1. “Quê hương” và câu chuyện thú vị đằng sau hạt cà phê Moka

- "Quê hương" của cà phê Moka

Cà phê là thức uống có thể nói là phổ biến nhất tại Việt Nam. Lượng tiêu thụ cà phê mỗi ngày tại nước ta vô cùng lớn. Việt Nam cũng là “nông trường” sản xuất cà phê có tiếng trên “bản đồ cà phê” thế giới bởi ới khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi ở một số vùng.

Cà phê Moka là một trong những loại cà phê được trồng nhiều tại Việt Nam. Moka là tên gọi ở Việt Nam, trên thế giới gọi là cà phê Mocha. Từ Moka bắt nguồn từ tên thành phố Mocha của Yemen, một nước Trung đông, “quê hương” của loại cà phê này.

Cà phê Moka được thu hoạch từ cây cà phê họ Arabica ở Yemen. Hạt cà phê Moka tương đối nhỏ, cứng, có hình dạng bất kỳ, màu sắc có thể từ vàng lục tới vàng nhạt. Loại cà phê này thuộc dòng cà phê Arabica. Đây là dòng cà phê chiếm 80% sản lượng cà phê được tiêu thụ trên thế giới và rất được yêu thích tại các nước phương Tây.

- Câu chuyện thú vị đằng sau hạt cà phê Moka

Theo truyền thuyết kể lại rằng, khoảng thế kỷ thứ 13, Giáo sĩ Marco Polo (1254-1324) đã có những chuyến hành trình xa xôi từ châu Âu đến vùng đất Ả Rập. Trong chuyến hành trình, đoàn thuyền của Polo và các tùy tùng thiếu lương thực buộc phải dừng chân tại vùng Ṣūr (thuộc Tyre, Lebanon ngày nay).

Tại đây, giáo sĩ Polo đã tình cờ trông thấy một người Yemen mang một loại cà phê từ thành phố Mocha đến bán. Thời điểm đó, loại cà phê này chưa được biết đến rộng rãi ở châu Âu. Polo đã mua một ít cà phê Mocha rồi trở về.

Đến khoảng năm 1595, Pedro Paez, một Giáo sĩ Dòng Tên được cho là người đầu tiên nếm thử vị cà phê Mocha. Loại cà phê này được cho là bắt đầu phổ biến trên toàn thế giới từ thời gian này. Bởi ở thời điểm đó, thành phố Mocha của Yemen nằm ngay vùng cửa biển Đỏ. Đây là nơi giao thương nhộn nhịp của  nhiều vùng Bắc Phi – Ấn Độ Dương nối với Nam Á…

Đến thế kỉ 17, cà phê hạt Mocha chỉ có ở thành phố cảng của Mocha, Yemen. Điều đặc biệt là ở đây người ta chỉ bán hạt cà phê Mocha đã rang sẵn để tránh việc bị ăn cắp giống đem trồng ở những nơi khác.

Dù vậy, một số thủy thủ của tàu buôn đã lấy được hạt giống và đem về trồng ở đảo Java, Indonesia. Sau đó, một giống cà phê Mocha mới ra đời gọi là cà phê Mocha Java, khác biệt hơn so với cà phê Mocha ở Yemen.

2. Nguồn gốc cà phê Moka ở Việt Nam

Cà phê Mocha được người Pháp đem tới Việt Nam cùng công cuộc xâm lược của chủ nghĩa thực dân. Từ thế kỷ 19, người Pháp tràn vào Việt Nam đã khám phá ra cao nguyên Lâm Viên ở tỉnh Lâm Đồng là nơi có khí hậu lý tưởng để nhân giống cà phê Mocha. Họ đem tới đây giống cà phê thuộc dòng Bourbon Arabica.

Không phải Buôn Ma Thuột, thủ phủ của cà phê Việt Nam mà chính Cao nguyên Lâm Viên mới là nơi thích hợp để trồng được giống cà phê quý hiếm này. Cao nguyên Lâm Viên cao từ 1500-1600 m so với mặt nước biển. Nơi đây được cho là có những điều kiện địa lý và khí hậu lý tưởng để trông giống cà phê Mocha, giống như ở Yemen, quê hương của loại cà phê này.

Người Pháp trồng giống cà phê Moka đầu tiên tại làng Cầu Đất. Sau này, bác sĩ Pasteur là người tìm thấy giống cà phê này ở nơi có điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu tương đồng với Colombia và Brazil là nơi trồng cây cà phê Arabica nổi tiếng nhất thế giới.

Tuy nhiên, năng suất của cây cà phê Moka rất thấp, thường xuyên bị sâu bệnh. Do đó cho đến nay cà phê Moka còn được trồng rất ít ở cao nguyên này. Thay vào đó, người ta trồng loại cà phê Catimor cũng là một giống thuộc Arabica.

3. Cà phê Moka được trồng ở đâu tại Việt Nam?

Những người trồng cà phê ở Đà Lạt hiện cây chủ yếu trồng Catimor đại trà còn cà phê Moka vẫn còn sót lại nhưng rất ít. Giống cà phê Moka là Arabica thuần chủng, còn Catimor là giống mới được đưa vào trồng đại trà cách đây khoảng 15 năm, được lai tạo giữa Arabica và Robusta, cho năng suất cao, khỏe, dễ tính, kháng sâu bệnh tốt, nhưng hương vị thì kém xa Moka.

Đến thời điểm này tại Cầu Đất chỉ còn vài trăm gốc các giống cà phê như Moka, Typica, Caturra (cà vàng) được nông dân giữ lại làm kỷ niệm. Khoảng 99% cà phê Arabica ở Việt Nam và trên thế giới là giống Catimor.

Trong cà phê Arabica được trồng tại Cầu Đất ở Đà Lạt hiện nay đôi khi người ta vẫn thu hoạch lẫn vào đó những hạt Moka nhưng người dùng thì khó nhận ra bằng mắt thường.

Người ta có thể dễ so sánh mùi cà phê nhân giống nhất với mùi vùng cao, mùi những bản làng người Mèo, mùi áo chàm đi sương về hong bếp lửa, mùi sương. Người ta miêu tả nó giống với sự hòa quyện của một chút mây mù và khói bếp lại có thoang thoảng mùi vani và một chút mùi ngai ngái.

4. Hương vị của cà phê Moka ra sao?

Cà phê Moka mang tới vị chua đặc trưng (mùi vị của cà phê Arabica) không thể lẫn vào đâu được. Bản thân giống cà phê Arabica nguyên chất là có vị chua thanh tự nhiên không gắt mà vẫn dậy mùi thơm. Khi mới nhấp hụm cà phê ở đầu lưỡi, người ta sẽ thấy vị đắng nhẹ trước sau đó là vị ngọt dần ngọt dần nơi đầu lưỡi.

Nhiều người nhầm lẫn cà phê chua là loại cà phê lẫn tạp chất hay không đảm bảo chất lượng. Chỉ những người sành cà phê mới nhận ra cái vị chua thanh của cà phê Moka.

Qua bài viết này, Tay's Coffee hy vọng đã mang đến bạn những thông tin thú vị về loại cà phê Moka thơm ngon này. Nếu bạn yêu thích hương vị chua đặc trưng của cà phê Moka, hãy liên với Tay's Coffee để đặt mua cà phê Moka thượng hạng nhé!

CÔNG TY TNHH SX – TM NÔNG NGHIỆP TOÀN PHÁT

Địa chỉ: 436 Liên Phường, Phường Phước Long B, Quận 9, Hồ Chí Minh

Điện thoại: 0896.697.089

Email: taycoffee.pure@gmail.com

Website: taycoffee.com